Kalendarium Zbrodni Katyńskiej – część 3.

Opracował Rafał Węglewski – Część 3

  

5 kwietnia 1976 r., Moskwa
Pojawiają się wskazówki Biura Politycznego KC KPZR: „Kierować się koniecznością ścisłej koordynacji kroków ZSRS i PRL w zakresie przeciwdziałania i neutralizacji antysocjalistycznych i antyradzieckich akcji i kampanii na Zachodzie w związku ze Sprawą Katyńską

1978  r, Kraków
Powstaje Instytut Katyński – polska organizacja pozarządowa stawiająca sobie za cel upamiętnienie ofiar zbrodni katyńskiej. Powołano Andrzeja Kostrzewskiego, Adama Macedońskiego i Stanisława Tora. Zanim ujawniono istnienie Instytutu, jego założyciele przygotowali 15 numerów pisma Biuletyn Katyński, które następnie było sukcesywnie wydawane i kolportowane. Dokonano tłumaczenia z angielskiego, niemieckiego i rosyjskiego oraz przygotowano do druku wiele dokumentów, w tym: Raport Owena O’Malleya, Raport Komisji Specjalnej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Mordu w Katyniu, Raport Tartakowa o likwidacji trzech obozów: Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk, który został opublikowany w 1957 r. w niemieckim piśmie 7 Tage. Poza Biuletynem i samodzielnymi pozycjami książkowymi Instytut wydawał także okolicznościowe ulotki.

1979 r., Warszawa
Powstanie niezależnego Komitetu Katyńskiego na czele ze Stefanem Melakiem.

fot. Mariusz Kubik – http://pressmania.pl/straznik-pamieci-wspomnienie-stefana-melaka/

21 marca 1980 r., Kraków
Samobójstwo poprzez  samospalenie 76-letniego Walentego Badylaka w proteście przeciwko „zatajaniu przez władze zbrodni katyńskiej”.

1981 r. Kraków
Założenie pierwszej w kraju, na początku tajnej wobec władzy Rodziny Katyńskiej, przez inż. Jerzego Smorawińskiego, syna zamordowanego w Katyniu gen. bryg. Mieczysława Smorawińskiego.

1983 r., Katyń
Dochodzi do wzniesienie sowieckiego pomnika z napisem: „Polskim żołnierzom, ofiarom hitlerowskiego faszyzmu, spoczywającym w katyńskiej ziemi” i zakłamania historii.

1985 r., Warszawa
Władze usytuowały na Cmentarzu Powązkowskim w Dolince Katyńskiej pomnik z napisem: „Żołnierzom polskim ofiarom hitlerowskiego faszyzmu spoczywającym w ziemi katyńskiej – 1941 rok”, co stanowiło o kolejnym przekłamaniu historii.

31 marca 1989 r., Moskwa – Biuro Polityczne KC PZPR w odpowiedzi na prośbę strony polskiej postanowiło wyrazić zgodę na „przeniesienie do Warszawy symbolicznych prochów z miejsca spoczynku polskich oficerów w Katyniu”.

Październik 1989 r, Polska
Powołano Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej mający na celu prowadzenie badań historycznych nad zbrodnią katyńską, jako organizacja społeczna. W jej skład weszli Andrzej Chmielarz, Jerzy Jackl, Stanisław Maria Jankowski, Andrzej Kunert, Bożena Łojek, Adam Macedoński, Marek Tarczyński, Jacek Trznadel, Jędrzej Tucholski i Wojciech Ziembiński, Jan Olszewski, Piotr Łysakowski, Cezary Chlebowski, Józef Czapski, Gustaw Herling-Grudziński, ks. prof. Leon Musielak, ks. Zdzisław Peszkowski, prof. Stanisław Swianiewicz i prof. Janusz Zawodny.

Spotkanie NKHBZK z prof. Anną Grisziną, przewodniczącą polskiej sekcji rosyjskiego „Memoriału”, siedzą od lewej: Hanna Sikorska, Anna Griszina, Bożena Łojek. Stoją od lewej: Marek Tarczyński, Zdzisław Peszkowski, Jerzy Jackel, Jacek Trznadel, Wojciech Ziemiński.

13 kwietnia 1990 r., Moskwa
Komunikat agencji TASS, uznający odpowiedzialność NKWD za zbrodnię katyńską.

13 kwietnia 1990 r., Moskwa
Prezydent ZSRS Michaił Gorbaczow przekazuje polskiej delegacji na ręce Wojciecha Jaruzelskiego pierwsze kopie dokumentacji zbrodni katyńskiej. Ich publikacja: Katyń. Najnowsze dokumenty NKWD (Paryż 1990).

3 listopada 1990 r., Moskwa
Prezydent ZSRS  Michaił Gorbaczow polecił „przyspieszenie śledztwa w sprawie losów polskich oficerów przetrzymywanych w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie”.

1990
Od tego roku ukazuje się seria wydawnicza – Zeszyty Katyńskie. publikowana przez Niezależny Komitet Historyczny Badania Zbrodni Katyńskiej i Polską Fundację Katyńską zawierająca opracowania naukowe i dokumenty źródłowe dotyczące zbrodni katyńskiej. Do 2010 roku opublikowano 25 tomów serii. Redaktorem pierwszego tomu, wydanego w 1990 roku i dedykowanego Józefowi Czapskiemu, był Jerzy Jack.

17 maja 1991 r, Moskwa
Prokurator Generalny ZSRS N.S. Trubin zawiadomił Michaiła Gorbaczowa, że „zebrane w wyniku śledztwa na polecenie z 3 XI 1990 r. materiały pozwalają na wyciągnięcie wstępnego wniosku, iż polscy jeńcy wojenni mogli być rozstrzelani na podstawie decyzji Specjalnej Rady przy NKWD .

15–31 sierpnia 1991 r., Miednoje
Prowadzone są ekshumacje w Miednoje koło Tweru . W czasie puczu w Moskwie Zarząd KGB Obwodu Twerskiego podjął 19 VIII próbę ich przerwania.

1991 r., Warszawa
Ukazanie się najobszerniejszej listy katyńskiej, ponad 13 500 nazwisk pośród łącznej liczby ponad 15 000 w książce Jędrzeja Tucholskiego Mord w Katyniu. Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Lista ofiar .

23 maja 1992 r., Katyń
Przemówienie prezydenta RP Lecha Wałęsy: „Katyń to symbol prawdy o naszych stosunkach. Także symbol szczerości między naszymi narodami.

14 października 1992 r., Warszawa
Przekazanie przez wysłannika prezydenta Federacji Rosyjskiej Borysa Jelcyna, przewodniczącego Komitetu ds. Archiwów Państwowych Rudolfa Pichoję, na ręce prezydenta RP Lecha Wałęsy kopii dokumentów, potwierdzających odpowiedzialność ZSRS za zbrodnię.

Naczelny archiwista państwowy Rosji Rudolf Pichoja przekazał prezydentowi RP Lechowi Wałęsie kopie dokumentów dotyczących zbrodni katyńskiej; w środku Czesław Miłosz. Warszawa 14.10.1992. Fot. PAP/J. Mazur

16 października 1992 r., Warszawa
Pojawia się Oświadczenie Sejmu RP przyjęte przez aklamację: „Po pół wieku komunistycznego kłamstwa i zmowy milczenia ujawnione zostały oficjalnie przez władze Rosji najważniejsze dokumenty dotyczące mordu katyńskiego i jego sprawców.

Grudzień 1992 r., Warszawa
Ukazuje się zbiór dokumentów z archiwów sowieckich pt. Polscy jeńcy wojenni w ZSSR 1939–1941.

4 czerwca 1995 r., Katyń
Uroczystość wmurowania aktu erekcyjnego Polskiego Cmentarza Wojennego z udziałem prezydenta RP Lecha Wałęsy.

27 czerwca 1998 r., Charków
Położenie kamienia węgielnego pod Polski Cmentarz Wojenny z udziałem prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego i prezydenta Ukrainy Leonida Kuczmy.

3 kwietnia 2000 r., Warszawa
Na Zamku Królewskim uroczysta odbywa się promocja pierwszej z trzech katyńskich ksiąg cmentarnych: Katyń. Księga cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, dwie kolejne księgi pojawiły się w latach 2003 i 2006.

https://katyn.miejscapamieci.gov.pl

17 czerwca 2000 r., Charków
Odbywa się uroczystość otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego, mieszczącego groby jeńców ze Starobielska, zamordowanych w Charkowie.

https://katyn.miejscapamieci.gov.pl/page/strona-glowna/artykuly/charkow.php

28 lipca 2000 r., Katyń
Odbywa się uroczystość otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego, mieszczącego groby jeńców z Kozielska, zamordowanych w Katyniu, z udział w wydarzeniu bierze premier Jerzy Buzek.

2 września 2000 r., Miednoje
Odbywa się  uroczystość otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego, mieszczącego groby jeńców z Ostaszkowa, zamordowanych w Kalininie-Twerze.

11 marca 2005 r., Moskwa
Naczelny Prokurator Wojskowy Rosji podaje do wiadomości informację o umorzeniu trwającego 15 lat śledztwa w sprawie zbrodni katyńskiej, stwierdzając, iż nie była to zbrodnia ludobójstwa , uzasadnienie umorzenia śledztwa pozostaje utajnione.

22 marca 2005 r, Warszawa
Uchwała Sejmu RP w 65. rocznicę zbrodni katyńskiej, fragment: „Składając hołd niewinnym ofiarom zbrodni katyńskiej, dziękujemy zarazem tym wszystkim, którzy w minionych dziesięcioleciach, nie zważając na zakazy, szykany i rozpowszechniane oficjalnie kłamstwa, nie ustawali w wysiłkach podtrzymywania pamięci o Katyniu i dążeniu do wyjaśnienia okoliczności mordu”.

17 września 2007 r, Warszawa
Premiera wojennego filmu Katyń (dramatu historycznego) w reżyserii Andrzeja Wajdy, który przedstawia zbrodnię katyńską. Pracę nad zdjęciami do filmu  rozpoczęły się  3 października 2006, a ukończono 9 stycznia 2007. Uroczysta premiera filmu odbyła się w rocznicę agresji sowieckiej na Polskę. Film został nominowany do Oscara 2007 w kategorii Najlepszy film nieanglojęzyczny.

10 kwietnia 2010 r., Smoleńsk
Katastrofa polskiego Tu-154, samolotu wojskowego, z delegację polską lecącą na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załogi samolotu. Do katastrofy doszło w Smoleńsku w sobotę, o godz. 8:41 czasu środkowoeuropejskiego letniego,10:41 ówczesnego czasu moskiewskiego letniego. W katastrofie zginęło 96 osób, wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu osiemnastu parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące. Była to druga pod względem liczby ofiar katastrofa w historii polskiego lotnictwa i największa pod względem liczby ofiar katastrofa w dziejach polskich Sił Powietrznych. Katastrofy nie przeżyła żadna z osób obecnych na pokładzie.

10 kwietnia 2010 r. w katastrofie pod Smoleńskiem zginęło 96 osób (fot. REUTERS/Sergei Karpukhin)

2018. – Polska, Wielka Brytania
Na ekrany kin wchodzi polsko-brytyjski film Katyń – Ostatni świadek w reżyserii Piotra Szkopiaka. Jest połączeniem dramatu wojennego, filmu historycznego i thrillera szpiegowskiego

Opracował: Rafał Węglewski, ukończył Administrację publiczną, dziennikarz. Prowadzi audycję ,,Wędrówki z Radiem Niepokalanów” i publikuje w prasie katolickiej.  Należy do Pruszkowskiego Stowarzyszenia Patriotycznego. Sekretarz redakcji portalu Podwarszawskie Życie Pruszkowa.

 

Kalendarium powstało w oparciu o materiały dostępne na stronach: https://ipn.gov.pl/pl
https://kalendarium.e-katyn.pl/
http://www.muzeumkatynskie.pl/
https://osrp-slask.policja.gov.pl/?serwis=srp&dzial=historia/kalendarium-zbrodni-kat&id=175962
https://dzieje.pl/aktualnosci/kalendarium-katynskie
http://www.muzeumkatynskie.pl/pl/1939/11/0/13575/kalendarium_zbrodni_katynskiej.html

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.